0. Organik Bileşikler


Organik Bileşikler

“Organik Bileşikler” ünitesi, Kimya 12 dersinin 3. ünitesidir. Bu ünite bir AYT konusudur.

Organik Bileşikler” ünitesinden, AYT sınavında, her yıl ortalama 1 tane soru gelmektedir.

Ünitenin Bölümleri

  1. Hidrokarbonlar
  2. Fonksiyonel Gruplar
  3. Alkoller
  4. Eterler
  5. Karbonil Bileşikleri
  6. Karboksilik Asitler
  7. Esterler

Bu Üniteyi Anlamak İçin Bilmen Gerekenler

Ünitenin Anahtar Kavramları

  • Aldehit
  • Alifatik bileşik
  • Alkan
  • Alken
  • Alkil halojenür
  • Alkin
  • Alkol
  • Aromatik bileşik
  • Ester
  • Eter
  • Fonksiyonel grup
  • Halkalı yapılar
  • Hidrokarbon
  • İzomerlik
  • Karboksilik asit
  • Keton
  • Yağ asidi
  • Yapısal izomerlik
  • Zincir yapılı bileşikler

Ünitenin Kazanımları

Hidrokarbonlar

  • Hidrokarbon türlerini ayırt eder.
  • Basit alkanların adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Yanma ve halojenlerle yer değiştirme özellikleri üzerinde durulur.
    • Yapısal izomerlik ve çeşitleri üzerinde durulur.
    • Alkanların yakıtlarda [LPG, benzin, motorin (dizel), fueloil, katran ve asfalt ürünlerinin bileşenleri] kullanıldığı, hekzanın ise çözücü olarak kullanıldığı vurgulanır.
    • Benzinlerde oktan sayısı hakkında okuma parçası verilir.
  • Basit alkenlerin adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Cis-trans izomerlik üzerinde durulur.
    • Alkenlerin kullanım alanı olarak alkil halojenür ve alkoller için ham madde oldukları vurgulanır.
    • Alkenlerin gıda endüstrisindeki kullanımları ve polimerleşme özellikleri hakkında bilgi verilir.
  • Basit alkinlerin adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar. Asetilenin üretimi, kullanım alanları, katılma özellikleri ve birincil patlayıcı tuzları üzerinde durulur. Diğer alkin örneklerine girilmez.
  • Basit aromatik bileşiklerin adlarını, formüllerini ve kullanım alanlarını açıklar. Benzen, naftalin, anilin, toluen ve fenol bileşikleri tanıtılarak yapıları ve kullanım alanlarına değinilir.

Fonksiyonel Gruplar

  • Organik bileşikleri fonksiyonel gruplarına göre sınıflandırır. Alkil-gruplarına, hidroksi-, alkoksi-, halo-, karbonil-, karboksil-, amino-, nitro-, fenil- grupları bağlanınca oluşan bileşikler genel olarak tanıtılır.

Alkoller

  • Alkolleri sınıflandırarak adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Etanolün fermantasyon yöntemi ile elde edilişi açıklanır.
    • Etanolün alkil halojenürlerden ve alkenlerden elde edilişi üzerinde durulur.
    • Alkollerin hidroksil sayısına ve alfa karbonundaki alkil sayısına göre sınıflandırılması sağlanır. ç. 1-4 karbonlu mono alkoller, etandiol (glikol) ve propantriol (gliserin) üzerinde durulur.
    • Metanolün zehirli özellikleri vurgulanır.
    • Etanolün sağlık alanında kullanımına vurgu yapılır.
    • Etanolün biyoyakıt işlevi gördüğü ve çözücü olarak kullanıldığı vurgulanır.

Eterler

  • Eterleri sınıflandırarak adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Asimetrik-simetrik eter ayrımı yapılır.
    • Eterlerin çözücü özelliklerine vurgu yapılır.
    • Fonksiyonel grup izomerliği açıklanarak eterlerin alkollerle izomerliğine değinilir.

Karbonil Bileşikleri

  • Karbonil bileşiklerini sınıflandırarak adlarını, formüllerini, özelliklerini ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Aldehit ve ketonları ayırt edecek düzeyde yapısal ilişki kurularak indirgenme-yükseltgenme özelliklerinin karşılaştırılması sağlanır.
    • Aldehitlere örnek olarak formaldehit, asetaldehit ve benzaldehit; ketonlara örnek olarak aseton verilir.
    • Aldehit ve ketonların fonksiyonel grup izomerliklerine değinilir.
    • Aldehit ve ketonların gıda ve kozmetik sanayinde nasıl kullanıldıkları üzerinde durulur.

Karboksilik Asitler

  • Karboksilik asitleri sınıflandırarak adlarını, formüllerini ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Formik asit, asetik asit, salisilik asit, ftalik asit, sitrik asit, malik asit, folik asit ve benzoik asit tanıtılır. Düz zincirli monokarboksilli asitlerin dışındakilerin formüllerine girilmez.
    • Doymuş ve doymamış yağ asitleri tanıtılır.
    • Yağ asidi tuzlarının sabun olarak kullanıldığı vurgulanır.
    • Benzoik asidin ve benzoatların gıda koruyucu maddesi olarak kullanıldığı vurgulanır.

Esterler

  • Esterlerin adlarını, formüllerini ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Esterleşme tepkimesine örnek verilir.
    • Esterlerin yer aldığı doğal maddelere örnek olarak lanolin, balmumu ve balsam verilir.
    • Esterlerin çözücü olarak kullanımlarına ilişkin örnekler verilir.
    • Karboksilik asit ve esterlerin fonksiyonel grup izomerliklerine değinilir.
    • Sabun eldesi deneyi yaptırılır.

DERSİN SONU

Yorum yaparak bize destek olabilirsiniz.