0. Asitler Bazlar ve Tuzlar


Deney Tüpü - Laboratuvar Malzemeleri

Asitler Bazlar ve Tuzlar ünitesi, Kimya 10 dersinin 3. ünitesidir. Bu ünite bir TYT konusudur.

Asitler Bazlar ve Tuzlar ünitesinden, TYT sınavında, her yıl ortalama 1 tane soru gelmektedir.

Asitler Bazlar ve Tuzlar ünitesi, ezberi fazla sayısal kısmı az olan bir ünitedir. Sayısal işlemler, asit ve bazların verdiği tepkimelerde gerekecektir.

Ünitenin Bölümleri

  1. Asitler ve Bazlar
  2. Asitlerin ve Bazların Tepkimeleri
  3. Hayatımızdaki Asitler ve Bazlar
  4. Tuzlar

Bu Üniteyi Anlamak İçin Bilmen Gerekenler

Ünitenin Anahtar Kavramları

  • Aktif Metal
  • Amfoter Metal
  • Asit
  • Baz
  • İndikatör
  • pH/pOH
  • Soy Metal
  • Tuz
  • Yarı Soy Metal

Ünitenin Kazanımları

Asitler Bazlar ve Tuzlar ünitesinin sınırları ve bilmeniz gereken konular şunlardır:

  • Asitleri ve bazları bilinen özellikleri yardımıyla ayrıt eder.
    • Limon suyu, sirke gibi maddelerin ekşilik ve aşındırma özellikleri, asitlikleriyle;
    • Kirecin, sabunun ve deterjanların ciltte oluşturduğu kayganlık hissi baziklikle ilişkilendirilecek,
    • Asit ve bazların bazı renkli maddelerin (çay, üzüm suyu, kırmızılahana) rengini değiştirmesi deneyleri yapılarak indikatör kavramı öğrenilecek, pH kâğıdı tanınacak,
    • Sirke, limon suyu, çamaşır suyu, sodyum hidroksit, hidroklorik asit ve sodyum klorür çözeltilerinin asitlik veya bazlık değerleri pH kâğıdı kullanılarak yorumlanacak,
    • pH kavramı (logaritmik tanımına girmeden) asitlik ve bazlık ile ilişkilendirilerek açıklanacak,
    • Günlük hayatta kullanılan tüketim maddelerinin ambalajlarında yer alan pH değerleri asitlik veya bazlıkla ilişkilendirilecektir.
  • Maddelerin asitlik ve bazlık özelliklerini moleküler düzeyde açıklar.
    • Asitleri su ortamında H3O+ oluşturma, bazları ise OH iyonu oluşturma özellikleriyle tanıtılarak asit ve bazlara basit örnekler verilecek,
    • Su ile etkileşerek asit/baz oluşturan CO2, SO2 ve N2O5 maddelerinin çözeltilerinin neden asit gibi davrandığı, NH3 ve CaO maddelerinin çözeltilerinin de neden baz gibi davrandığı tepkimeler üzerinden açıklanacaktır (Lewis asit-baz tanımına girilmeyecektir.).
    • Farklı asit-baz tanımlarına değinilmez.
  • Asitler ve bazlar arasındaki tepkimeleri açıklar.
    • Nötralleşme tepkimeleri, asidin ve bazın mol sayıları üzerinden açıklanacak,
    • Sodyum hidroksit ile sülfürik asidin etkileşiminden sodyum sülfat oluşumu deneyi yapılarak asit, baz ve tuz kavramları birbiriyle ilişkilendirilecektir.
  • Asitlerin ve bazların günlük hayat açısından önemli tepkimelerini açıklar.
    • Asitlerin ve bazların metallerle etkileşerek hidrojen gazı oluşturması reaksiyonlarına örnekler verilecek; aktif metal, yarı soy metal, soy metal ve amfoter metal kavramları üzerinde durulacak,
    • Alüminyum metalinin amfoterlik özelliğini gösteren deney yapılacak,
    • Nitrik asit, sülfürik asit ve hidroflorik asidin soy metal ve cam/porselen aşındırma özelliklerine değinilecek (Tepkime denklemlerine girilmeyecektir.),
    • Derişik sülfürik asit, fosforik asit ve asetik asidin nem çekme ve çözünürken ısı açığa çıkarma özellikleri nedeniyle yol açtıkları tehlikeler vurgulanacaktır.
  • Asitlerin ve bazların, fayda ve zararlarını açıklar.
    • Asit yağmurlarının oluşumu, çevreye ve tarihi eserlere etkileri öğrenilecek,
    • Kirecin ve kostiğin yağ, saç ve deriye etkisi deney yapılarak açıklanacak
    • Asit ve bazların fayda ve zararları hakkında bilişim teknolojilerinden yararlanılarak araştırma yapılacak, elde edilen bilgiler kaynak belirtilerek özetlenecek ve yazılı olarak unulacaktır (Bilişim teknolojileri kullanılırken siber güvenlik kurallarına uymanın gerekliliği hatırlanacaktır.).
  • Asitler ve bazlarla çalışıldığında alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemlerini açıklar.
    • Birbiriyle karıştırılması sakıncalı evsel kimyasallara (çamaşır suyu ve tuz ruhu) örnekler verilecek
    • Asit ve baz ambalajlarındaki güvenlik uyarılarına dikkat edilecek,
    • Temizlik malzemesini ve lavabo açıcıyı aşırı kullanmanın sağlık, çevre ve tesisat açısından sakıncaları üzerinde durulacak,
    • Mutfak gereçlerinde oluşan kireçlenmeyi ve metal eşyaların paslarını gidermek için yöntem ve malzeme seçiminde dikkat edilmesi gereken hususlar üzerinde durulacaktır.
  • Tuzların özellikleri ve kullanım alanlarını açıklar.
    • Sodyum klorür, sodyum karbonat, sodyum bikarbonat, kalsiyum karbonat ve amonyum klorür tuzları üzerinde durulacaktır.

DERSİN SONU

Kimya Özel Dersi Al

Yorum yaparak bize destek olabilirsiniz.