0. Maddenin Halleri


Maddenin Halleri

Sevgili öğrencim, “Maddenin Halleri” ünitesi, Kimya 9 dersinin 4. ünitesidir. Bu ünite bir TYT konusudur.

Maddenin Halleri ünitesinden, TYT sınavında, her sene ortalama 1 tane soru çıkmaktadır.

Ünitenin Bölümleri

  1. Maddenin Fiziksel Halleri
  2. Katılar
  3. Sıvılar
  4. Gazlar
  5. Plazma

Bu Üniteyi Anlamak İçin Bilmen Gerekenler

Ünitenin Anahtar Kavramları

  • Akışkanlık
  • Avogadro sayısı
  • Bağıl nem
  • Basınç
  • Buhar basıncı
  • Buharlaşma
  • Donma
  • Erime
  • Genleşme
  • Hacim
  • Kaynama
  • Kırağılaşma (geri süblimleşme)
  • Mol
  • Mutlak sıcaklık
  • Nem
  • Plazma
  • Süblimleşme
  • Viskozite
  • Yoğuşma

Ünitenin Kazanımları

Maddenin Fiziksel Hâlleri

  • Maddenin farklı hâllerde olmasının canlılar ve çevre için önemini açıklar.
    • Suyun fiziksel hâllerinin (katı, sıvı, gaz) farklı işlevler sağladığı vurgulanır.
    • LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı), deodorantlardaki itici gazlar, LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz), soğutucularda kullanılan gazların davranışları üzerinden hâl değişimlerinin önemi vurgulanır.
    • Havadan azot ve oksijen eldesi üzerinde durulur.

Katılar

  • Katıların özellikleri ile bağların gücü arasında ilişki kurar.
    • Katılar sınıflandırılarak günlük hayatta sıkça karşılaşılan tuz, iyot, elmas ve çinko katılarının taneciklerini bir arada tutan kuvvetler üzerinde durulur.

Sıvılar

  • Sıvılarda viskozite kavramını açıklar.
  • Sıvılarda viskoziteyi etkileyen faktörleri açıklar.
    • Viskozitenin moleküller arası etkileşim ile ilişkilendirilmesi sağlanır.
    • Farklı sıvıların viskoziteleri sıcaklıkla ilişkilendirilir.
    • Farklı sıcaklıklarda su, gliserin ve zeytinyağının viskozite deneyleri yaptırılarak elde edilen sonuçların karşılaştırılması sağlanır.
  • Kapalı kaplarda gerçekleşen buharlaşma-yoğuşma süreçleri üzerinden denge buhar basıncı kavramını açıklar.
    • Kaynama olayı dış basınca bağlı olarak açıklanır.
    • Faz diyagramlarına girilmeden kaynama ile buharlaşma olayının birbirinden farklı olduğu belirtilir.
  • Doğal olayları açıklamada sıvılar ve özellikleri ile ilgili kavramları kullanır.
    • Atmosferdeki su buharının varlığının nem kavramıyla ifade edildiği belirtilir.
    • Meteoroloji haberlerinde verilen gerçek ve hissedilen sıcaklık kavramlarının bağıl nem kavramıyla ifade edildiği belirtilir. Bağıl nem hesaplamalarına girilmez.

Gazlar

  • Gazların genel özelliklerini açıklar.
    • Gaz yasaları ve kinetik-moleküler teoriye girilmez.
  • Gazların basınç, sıcaklık, hacim ve miktar özelliklerini birimleriyle ifade eder.
    • Basınç birimleri olarak atm ve mmHg; hacim birimi olarak litre (L); sıcaklık birimleri olarak Celcius (oC) ve Kelvin (K); miktar birimi olarak da mol verilir. Birim dönüşümlerine ve hesaplamalara girilmez.
  • Saf maddelerin hâl değişim grafiklerini yorumlar.
    • Hâl değişim grafikleri üzerinden erime-donma, buharlaşma-yoğuşma ve kaynama süreçleri incelenir.
    • Gizli erime ve buharlaşma ısılarıyla ısınma-soğuma süreçlerine ilişkin hesaplamalara girilmez.
    • Saf suyun hâl değişim deneyi yaptırılarak grafiğinin çizdirilmesi sağlanır.

Plazma

  • Plazma hâlini açıklar.
    • Sıcak ve soğuk plazma sınıflandırmasına girilmez.

DERSİN SONU

Kimya Özel Dersi Al

Yorum yaparak bize destek olabilirsiniz.